מעשה ג מחיגר

פֿון װיקיביבליאָטעק
קפיצה לניווט קפיצה לחיפוש
מעשה מחיגר

מַעֲשֶׂה אַמָאל אִיז גֶעוֶוען אַ חָכָם. פַאר זַיין טוֹיט הָאט עֶר גֶערוּפְן זַיינֶע קִינְדֶער אוּן זַיין מִשְׁפָּחָה אוּן הָאט זֵיי גֶעלָאזְט צַוָואָה. אַז זֵיי זָאלְן אָנְטְרִינְקֶען בֵּיימֶער. אִיר מֶעגְט עוֹסֵק זַיין אִין אַנְדֶערֶע פַּרְנָסוֹת אוֹיךְ. נָאר דָאס זָאלְט אִיר זֶען תָּמִיד צוּ טָאן, אָנצוּטְרִינְקֶען בֵּיימֶער. דֶער נָאךְ אִיז דֶער חָכָם גֶעשְׁטָארְבְּן. אוּן הָאט גֶעלָאזְט קִינְדֶער. אוּן עֶר הָאט גֶעהַאט אֵיין זוּן וָואס עֶר הָאט נִישְׁט גֶעקָאנְט גֵיין. שְׁטֵיין הָאט עֶר יָא גֶעקָאנְט, נָאר גֵיין הָאט עֶר נִישְט גֶעקָאנְט. פְלֶעגְן אִים דִי בְּרִידֶער גֶעבְּן סִיפּוּק אוֹיף זַיין פַּרְנָסָה. אוּן זֵיי הָאבְּן אִים אַזוֹי פִיל גֶעגֶעבְּן, בִּיז עֶס אִיז אִים נָאךְ אִיבֶּערְגֶעבְּלִיבְּן.

דער זון וואס קען נישט גיין פארט קיין לייפציק, און גזלנים פאלן אויף אים אן[רעדאַקטירן]

הָאט עֶר זִיךְ צוּנוֹיפְגֶעזַאמְלְט בִּיסְלֶעכְוַוייז[1] דָאס וָואס עֶס אִיז אִים אִיבֶּערְגֶעבְּלִיבְּן חוּץ פַּרְנָסָה. בִּיז עֶר הָאט זִיךְ אָנגֶעזַאמְלְט אַסַאךְ גֶעלְט. הָאט עֶר זִיךְ מְיַישֵׁב גֶעוֶוען. נָאךְ וָואס זָאל אִיךְ בַּיי זֵיי קִצְבָה נֶעמֶען בֶּעסֶער וֶועל אִיךְ אָנהֵייבְּן מַשָׂא וּמַתָּן צוּ טָאן אוּן כָאטְשֶׁע[2] עֶר הָאט נִישְט גֶעקֶענְט גֵיין. הָאט עֶר זִיךְ מְיַישֵׁב גֶעוֶוען. עֶר וֶועט זִיךְ דִינְגֶען אַ פוּר[3] מִיט אַ נֶאֱמָן[4] מִיט אַ בַּעַל עֲגָלָה. אוּן וֶועט מִיט זֵיי פָארְן קֵיין לַייפְּצִיק. וֶועט עֶר קֶענֶען פִירְן דֶעם מַשָׂא וּמַתָּן. כָאטְשֶׁע עֶר קָאן נִישְט גֵיין.
וִוי דִי מִשְׁפָּחָה הָאט דָאס דֶערְהֶערְט אִיז דָאס זֵיי זֵייעֶר וואוֹיל גֶעפֶעלְן. אוּן הָאבְּן אוֹיךְ גֶעזָאגְט: נָאךְ וָואס זָאלְן מִיר אִים גֶעבְּן הַסְפָּקָה. בֶּעסֶער לָאז עֶר זִיךְ מַאכְן אַ פַּרְנָסָה. אוּן הָאבְּן אִים נָאךְ צוּגֶעלֵייגְט גֶעלְט. כְּדֵי עֶר זָאל קֶענֶען פִירְן דֶעם מַשָׂא וּמַתָּן. הָאט עֶר אַזוֹי גֶעטָאן. אוּן הָאט זִיךְ גֶעדוּנְגֶען אַ פוּר אוּן אַ נֶאֱמָן אוּן אַ בַּעַל עַגָלָה, אוּן אִיז גֶעפָארְן. אוּן אִיז גֶעקוּמֶען צוּ אַ קְרֶעטְשְׁמֶע. הָאט דֶער נֶאֱמָן גֶעזָאגְט אַז מֶען זָאל דָארְט נֶעכְטִיקְן. הָאט עֶר נִישְט גֶעוָואלְט וָואס זֵיי הָאבְּן אִים גֶעבֶּעטֶן. אוּן עֶר הָאט זֵיי אִיבֶּערְגֶעשְׁפַּארְט[5]. זֶענֶען זֵיי אַוֶועק גֶעפָארְן פוּן דָארְט אוּן זֶענֶען פַארבְּלָאנְזֶעט[6]. גֶעוָוארְן אִין אַ וַואלְד. זֶענֶען זֵיי אָנְגֶעפַאלְן גַזְלָנִים[7].

אוּן דִי גַזְלָנִים זֶענֶען גֶעוָוארְן עַל פִּי מַעֲשֶׂה. עֶס אִיז אַמָאל גֶעוֶוען הוּנְגֶער. אִיז אֵיינֶער גֶעקוּמֶען אִין שְׁטָאט אַרַיין אוּן הָאט אוֹיסְגֶערוּפְן: וֶוער עֶס וִויל עֶסְן זָאל צוּ אִים קוּמֶען. זֶענֶען צוּ אִים גֶעקוּמֶען כַּמָה מֶענְטְשְׁן. הָאט עֶר גֶעזֶען דִי מֶענְטְשְׁן וָואס קוּמֶען אִים נִישְט צוּ נִיץ[8]. הָאט עֶר זֵיי מַדְחֶה גֶעוֶוען, צוּ אֵיינֶעם הָאט עֶר גֶעזָאגְט דוּ קָאנְסְט זַיין אַ בַּעַל מְלָאכָה. אוּן צוּ דֶעם הָאט עֶר גֶעזָאגְט דוּ קָאנְסְט זַיין אִין אַ מִיל. אוּן הָאט אוֹיסְגֶעקְלִיבְּן נָאר קְלוּגֶע יוּנְגְן. אוּן אִיז מִיט זֵיי גֶעגַאנְגֶען אִין וַואלְד אַרַיין. אוּן הָאט זֵיי אָנְגֶערֶעדְט אַז זֵיי זָאלְן וֶוערְן גַזְלָנִים. בַּאֲשֶׁר פוּן דַאנֶעט[9] גֵייעֶן וֶועגְן, קֵיין לַייפְּסִיק אוּן קֵיין בְּרֶעסְלָא. אוּן צוּ אַנְדֶערֶע עֶרְטֶער. פָארְן דָא דוּרְךְ סוֹחְרִים. וֶועלן מִיר זֵיי רַאַבֶּעוֶוען. וֶועלְן מִיר הָאבְּן גֶעלְט (אַזוֹי הָאט דֶער גַזְלָן וָואס הָאט פְרִיעֶר אוֹיסְגֶערוּפְן אִין שְׁטָאט זֵיי אָנְגֶערֶעדְט) זֶענֶען דִי גַזְלָנִים אָנְגֶעפַאלְן אוֹיף זֵיי (דְהַיינוּ אוֹיף דֶעם וָואס הָאט נִישְט גֶעקָאנְט גֵיין אוּן אוֹיף זַיינֶע מֶענְטְשְׁן דְהַיינוּ דֶער נֶאֱמָן מִיט דֶעם בַּעַל עַגָלָה).
דֶער נֶאֶמָן אוּן דֶער בַּעַל עַגָלָה הָאבְּן גֶעקָאנְט אַנְטְלוֹיפְן, זֶענֶען זֵיי אַנְטְלָאפְן גֶעוָוארְן[10]. אוּן עֶר אִיז גֶעבְּלִיבְּן אוֹיף דֶעם וָואגְן. זֶענֶען דִי גַזְלָנִים צוּ אִים גֶעקוּמֶען אוּן הָאבְּן בַּיי אִים אַוֶועקְגֶענוּמֶען דָאס קֶעסְטְל מִיט גֶעלְט. אוּן הָאבְּן אִים גֶעפְרֶעגְט: וָואס זִיצְסטוּ? הָאט עֶר גֶעעֶנְפֶערְט עֶר קָאן נִישְט גֵיין. אוּן זֵיי הָאבְּן בַּיי אִים גֶערַאבֶּעוֶועט דָאס קֶעסְטְל אוּן דִי פֶערְד. אוּן עֶר אִיז גֶעבְּלִיבְּן אוֹיף דֶעם וָואגְן. אוּן דֶער נֶאֱמָן מִיט דֶעם בַּעַל עַגָלָה וָואס זֵיי זֶענֶען אַנְטְלָאפְן גֶעוָוארְן הָאבְּן זִיךְ מְיַישֵׁב גֶעוֶוען. בַּאֲשֶׁר זֵיי הָאבְּן גֶענוּמֶען פְּרוּקְלַאדְן[11] בַּיי פְּרִיצִים נָאךְ וָואס זָאלְן זֵיי זִיךְ אוּמְקֶערְן אַהֵיים. זֵיי קָאנֶען קוּמֶען אִין קֵייטְן אַרַיין. בֶּעסֶער וֶועלְן זֵיי דָארְט בְּלַייבְּן (דָארְט וִוי זֵיי זֶענֶען אַהִין אַנְטְלָאפְן גֶעוָוארְן) אוּן וֶועלְן דָארְט זַיין אַ נֶאֱמָן אוּן אַ בַּעַל עַגָלָה.
אוּן דֶער וָואס הָאט נִישְט גֶעקָאנְט גֵיין. וָואס עֶר אִיז גֶעבְּלִיבְּן אוֹיף דֶעם וָואגְן. כָּל זְמַן עֶר הָאט נָאךְ גֶעהַאט דִי סוּכַארֶעס[12] וָואס עֶר הָאט מִיט גֶענוּמֶען פוּן דֶער הֵיים הָאט עֶר זֵיי גֶעגֶעסְן. דֶער נָאךְ אַז דָאס אִיז שׁוֹין אוֹיסְגֶעגַאנְגֶען אוּן עֶר הָאט נִישְט גֶעהַאט צוּ עֶסְן. הָאט עֶר זִיךְ מְיַישֵׁב גֶעוֶוען. וָואס טוּט מֶען. הָאט עֶר זִיךְ אַרָאפּ גֶעוָוארְפְן פוּן דֶעם וָואגְן עֶר זָאל עֶסן גְרָאז. הָאט עֶר גֶענֶעכְטִיקְט אַלֵיין אִין פֶעלְד. אוּן עֶר אִיבֶּערְגֶעשְׁרָאקְן גֶעוָוארְן. אִיז בַּיי אִים אַוֶועקְגֶענוּמֶען גֶעוָוארְן דֶער כֹּחַ, הָאט עֶר שׁוֹין נִישְט גֶעקֶענְט אֲפִילוּ שְׁטֵיין. נָאר רוּקְן זִיךְ. אוּן עֶר פְלֶעגְט עֶסְן דָאס גְרָאז וָואס עֶס אִיז גֶעוֶוען אַרוּם אִים. אוּן כָּל זְמַן עֶר הָאט גֶעקֶענְט דֶערְלַאנְגֶען צוּם גְרָאז[13] אוּן עֶסְן, הָאט עֶר גֶעגֶעסְן. דֶער נָאךְ אַז עֶס אִיז שׁוֹין אוֹיסְגֶעגַאנְגֶען דָאס גְרָאז אַרוּם אִים אַז עֶר הָאט שׁוֹין נִישְׁט גֶעקֶענְט דֶערְלַאנְגֶען[14]. הָאט עֶר זִיךְ אַוֶועקְגֶערוּקְט וַוייטֶער. אוּן הָאט וַוייטֶער גֶעגֶעסְן. הָאט עֶר אַזוֹי גֶעגֶעסְן דָאס גְרָאז אַ צַייט.

דער וואס קען נישט גיין האט געפונען אן אבן טוב מיט א סאך סגולות[רעדאַקטירן]

אַמָאל אִיז עֶר גֶעקוּמֶען צוּ אַ קְרַייטֶעכְץ וָואס עֶר הָאט נָאךְ אַזוֹי אַ קְרַייטֶעכְץ נִישְט גֶעגֶעסְן. אִיז אִים, דֶער קְרַייטֶעכְץ זֵייעֶר גֶעפֶעלְן מַחְמַת עֶר הָאט גֶעגֶעסְן אַ לַאנְגֶע צַייט קְרַייטֶעכְצֶער. אוּן עֶר הָאט זֵיי שׁוֹין גֶעקָאנְט. אוּן אַזוֹי א קְרַייטֶעכְץ, הָאט עֶר נָאךְ נִישְט גֶעזֶען. הָאט עֶר זִיךְ מְיַישֵׁב גֶעוֶוען, עֶר וֶועט עֶס אוֹיסְרַייסְן מִיט דֶעם וָוארְצְל. אִיז גֶעוֶוען אוּנְטֶערְן וָוארְצְל אַ דוּמִיט[15]. אוּן דֶער דוּמִיט אִיז גֶעוֶוען פִירעֶקִיק[16] אוּן אִיטְלֶעכֶע זַייט פוּן דֶעם דוּמִיט הָאט גֶעהַאט אִין זִיךְ אַ אַנְדֶער סְגוּלָה. אוֹיף אֵיין זַייט פוּן דֶעם דוּמִיט אִיז גֶעשְׁטַאנֶען אָנְגֶעשְׁרִיבְּן. אַז וֶוער עֶס וֶועט אָנְנֶעמֶען[17] בַּיי דֶער זַייט. וֶועט עֶס אִים טְרָאגְן אַהִין וואוּ טָאג אוּן נַאכְט קוּמֶען זִיךְ צוּנוֹיף, דְהַיינוּ וואוּ דִי זוּן מִיט דֶער לְבָנָה קוּמֶען זִיךְ צוּנוֹיף אִין אֵיינֶעם. וִוי דֶער הָאט אוֹיסְגֶערִיסְן דָעם קְרַייטֶעכְץ מִיט דֶעם וָוארְצְל (וָואס דָארְט אִיז גֶעוֶוען דֶער דוּמִיט) הָאט זִיךְ מִזְדַמֵן גֶעוֶוען. אַז עֶר הָאט אָנְגֶענוּמֶען בַּיי דֶער זַייט. (דְהַיינוּ בַּיי דֶער זַייט וָואס עֶס אִיז מְסוּגְל עֶס זָאל אִים טְרָאגְן צוּ דֶעם אָרְט וָואס טָאג אוּן נַאכְט קוּמֶען זִיךְ צוּנוֹיף).
הָאט עֶס אִים אַוֶועק גֶעטְרָאגְן אַהִין. וואוּ טָאג אוּן נַאכְט קוּמֶען זִיךְ צוּנוֹיף. עֶר קוּקְט זִיךְ אַרוּם. אוּן עֶר אִיז שׁוֹין דָארְט (וִוי טָאג אוּן נַאכְט דְהַיינוּ דִי זוּן מִיט דֶער לְבָנָה קוּמֶען זִיךְ אִין אֵיינֶעם צוּנוֹיף) הָאט עֶר גֶעהֶערְט וִוי דִי זוּן מִיט דֶער לְבָנָה שְׁמוּעֶסן. אוּן דִי זוּן הָאט זִיךְ גֶעקְלָאגְט פַאר דֶער לְבָנָה. בַּאֲשֶׁר סֶע פַארְהַאנְדְן אַ בּוֹים וָואס דֶער בּוֹים הָאט אַסַאךְ צְוַוייגְן אוּן פֵּירוֹת אוּן בְּלֶעטְלֶעךְ. אוּן אִיטְלֶעכֶע צְוַוייג אוּן אִיטְלֶעכֶע פֶּרִי אוּן אִיטְלֶעכְס בְּלֶעטְל. הָאט אִין זִיךְ אַ בַּאזוּנְדֶערֶע סְגוּלָה. דָאס אִיז מְסוּגְל צוּ קִינְדֶער. אוּן דָאס אִיז מְסוּגְל צוּ פַּרְנָסָה. אוּן דָאס אִיז מְסוּגְל סֶע זָאל הֵיילְן דָאס חוֹלָאַת. אוּן דָאס אִיז מְסוּגְל צוּ אַן אַנְדֶער חוֹלָאַת. אִיטְלְעכְס פִּיצְל[18] פוּן דֶעם בּוֹים, אִיז מְסוּגָל צוּ אַן אַנְדֶער זַאךְ. אוּן דֶעם בּוֹים וָואלְט מֶען גֶעדַארְפְט אָנטְרְינְקֶען. אוּן אַז מֶען זָאל אִים אָנטְרִינְקֶען, וָואלְט עֶס זֵייעֶר מְסוּגָל גֶעוֶוען. אוּן לֹא דַי אִיךְ טְרִינְק אִים נִישְט אָן, שַׁיין אִיךְ נָאךְ אוֹיף אִים, אוּן פַארְטְרִיקְן אִים.

הָאט זִיךְ דִי לְבָנָה אָנְגֶערוּפְן (צוּ דֶער זוּן) דוּ זָארְגְסְט אַ פְרֶעמְדֶע זָארְג. אִיךְ וֶועל דִיר דֶערצֵיילְן מַיין דַאֲגָה. בַּאֲשֶׁר אִיךְ הָאבּ טוֹיזֶענְט בֶּערְג. אוּן אַרוּם דִי טוֹיזֶענְט בֶּערְג, אִיז דָא נָאךְ טוֹיזֶענְט בֶּערְג. אוּן דָארְט אִיז דָאס אָרְט פוּן שֵׁדִים. אוּן דִי שֵׁדִים הָאבְּן הִינִירְשֶׁע פִיס. הָאבְּן זֵיי קֵיין כֹּחַ נִישְט אִין דִי פִיס. נֶעמֶען זֵיי כֹּחַ פוּן מַיינֶע פִיס. אוּן מַחְמַת דֶעם הָאבּ אִיךְ קֵיין כֹּחַ נִישְט אִין מַיינֶע פִיס. אוּן אִיךְ הָאבּ אַ פּוּל[19] (דְהַיינוּ אַ שְׁטוֹיבּ) וָואס דֶער פּוּל אִיז אַ רְפוּאָה צוּ מַיינֶע פִיס. קוּמְט אַ וִוינְט אוּן טְרָאגְט אִים אַוֶועק. הָאט זִיךְ דִי זוּן אָנְגֶערוּפְן אַ דָאס[20] זָארְגְסְטוּ. אִיךְ וֶועל דִיר זָאגְן אַ רְפוּאָה. בַּאֲשֶׁר סֶע פַארְהַאנְדְן אַ וֶועג. אוּן פוּן דֶעם וֶועג צֶעטֵיילְן זִיךְ[21] כַּמָה וֶועגְן. אֵיין וֶועג אִיז פוּן צַדִיקִים. אֲפִילוּ דֶער צַדִיק וָואס עֶר אִיז דָא, שִׁיט מֶען אִים אוּנְטֶער דֶעם פּוּל פוּן דֶעם וֶועג אִין אִיטְלֶעכְן טְרֶעט[22]. אוּן אִיטְלֶעכְן טְרֶעט וָואס עֶר טוּט, גֵייט עֶר אַלְץ אוֹיף דֶעם פּוּל. אוּן סֶע פַארְהַאנְדְן אַ וֶועג פוּן אַפִּיקוֹרְסִים אֲפִילוּ דֶער אַפִּיקוֹרֶס וָואס עֶר אִיז דָא, שִׁיט מֶען אִים אוּנְטֶער דֶעם פּוּל אִין אִיטְלֶעכְן טְרֶעט כַּנַּ"ל. אוּן סֶע פַארְהַאנְדְן אַ וֶועג פוּן מְשׁוּגָעִים, אֲפִילוּ אַ מְשׁוּגֶע וָואס עֶר אִיז דָא, שִׁיט מֶען אִים אוּנְטֶער דֶעם פּוּל כַּנַּ"ל. אוּן אַזוֹי אִיז פַארְהַאנְדְן כַּמָה וֶועגְן. אוּן סֶע פַארְהַאנְדְן אַ וֶועג. בַּאֲשֶׁר סֶע פַארְהַאנְדְן צַדִיקִים וָואס זֵיי זֶענֶען מְקַבֵּל אוֹיף זִיךְ יִסוּרִים פִירְן זֵיי דִי פְּרִיצִים אִין קֵייטְן. הָאבְּן זֵיי קֵיין כֹּחַ נִישְט אִין דִי פִיס. שִׁיט מֶען זֵיי אוּנְטֶער פוּן דֶעם פּוּל פוּן דֶעם וֶועג, הָאבְּן זֵיי כֹּחַ אִין דִי פִיס. בְּכֵן זָאלְסְטוּ אַהִין גֵיין וָוארְן דָארְט אִיז דָא אַסַאךְ פּוּל וֶועסְטוּ הָאבְּן אַ רְפוּאָה. אוֹיף דִי פִיס (דָאס הָאט אַלְץ דִי זוּן גֶערֶעדְט צוּ דֶער לְבָנָה) אוּן עֶר הֶערְט דָאס אַלְץ (הַיינוּ דֶער וָואס הָאט קֵיין כֹּחַ נִיט גֶעהַאט אִין דִי פִיס הָאט דָאס אַלְץ גֶעהֶערְט).

דער זון וואס קען נישט גיין ווערט געזונט. און די גזלנים טוען תשובה[רעדאַקטירן]

דֶערְוַוייל הָאט עֶר אַ קוּק גֶעטָאן אוֹיף דֶעם דוּמִיט אוֹיף דֶער אַנְדֶערֶער זַייט. הָאט עֶר גֶעזֶען דָארְט אִיז גֶעשְׁטַאנֶען אָנְגֶעשְׁרִיבְּן אַז וֶוער עֶס וֶועט אָנְנֶעמֶען בַּיי דֶער זַייט. וֶועט עֶס אִים טְרָאגְן צוּ דֶעם וֶועג וָואס עֶס גֵייעֶן פוּן אִים אַרוֹיס כַּמָה וֶועגְן (דְהַיינוּ דֶער וֶועג וָואס אוֹיבְּן אִיז גֶעשְׁטַאנֶען וָואס דִי זוּן הָאט מוֹדִיעַ גֶעוֶוען דֶער לְבָנָה) הָאט עֶר אָנְגֶענוּמֶען בַּיי דֶער זַייט. הָאט עֶס אִים אַהִין אַוֶועקְגֶעטְרָאגְן (דְהַיינוּ צוּ דֶעם וֶועג) הָאט עֶר אַרַיינְגֶעטָאן דִי פִיס אִין דֶעם וֶועג. וָואס דֶער פּוּל אִיז אַ רְפוּאָה צוּ דִי פִיס אִיז עֶר תֵּיכֶּף גֶעהֵיילְט גֶעוָוארְן. אִיז עֶר געגַאנְגֶען, אוּן הָאט גֶענוּמֶען דֶעם פּוּל פוּן אַלֶע וֶועגְן אוּן הָאט אִיטְלֶעכְן פּוּל בַּאזוּנְדֶער אַיינְגֶעבּוּנְדְן אִין אַ בִּינְטְל. (דְהַיינוּ) דֶעם פּוּל פוּן דֶעם וֶועג פוּן צַדִּיקִים הָאט עֶר בַּאזוּנְדֶער אַיינְגֶעבּוּנְדְן. אוּן אַזוֹי דֶעם פּוּל פוּן דִי אִיבֶּערִיקֶע וֶועגְן הָאט עֶר אִיטְלֶעכְן בַּאזוּנְדֶער פַארְבּוּנְדְן. אוּן הָאט זִיךְ גֶעמַאכְט בִּינְטְלֶעךְ פוּן דִי פּוּלְן. אִין הָאט זֵיי מִיט זִיךְ מִיט גֶענוּמֶען.
אוּן עֶר הָאט זִיךְ מְיַישֵׁב גֶעוֶוען אוּן אִיז גֶעגַאנְגֶען צוּ דֶעם וַואלְד וָואס מֶען הָאט אִים דָארְט גֶערַאבֶּעוֶועט. וִוי עֶר אִיז אַהִין גֶעקוּמֶען. הָאט עֶר זִיךְ אוֹיסְגֶעקְלִיבְּן אַ הוֹיכֶער בּוֹים. וָואס עֶר אִיז נָאעֶנְט צוּ דֶעם וֶועג וָואס פוּן דָארְט גֵייעֶן אַרוֹיס דִי גַזְלָנִים רַאבֶּעוֶוען. אוּן הָאט גֶענוּמֶען דֶעם פּוּל פוּן צַדִיקִים אוּן דֶעם פּוּל פוּן מְשׁוּגָעִים. אוּן הָאט זֵיי אִין אֵיינֶעם אוֹיסְגֶעמִישְׁט. אוּן הָאט זֵיי פַארְשְׁפְּרֵייט אוֹיף דֶעם וֶועג. אוּן עֶר אִיז אַרוֹיפְגֶעגַאנְגֶען אוֹיף דֶעם בּוֹים אוּן הָאט זִיךְ דָארְט גֶעזֶעצְט, עֶר זָאל זֶען וָואס מִיט זֵיי וֶועט זִיךְ טָאן.
הָאט עֶר גֶעזֶען וִוי דִי גַזְלָנִים זֶענֶען אַרוֹיסְגֶעגַאנְגֶען, וָואס דֶער עֶלְטְסְטֶער[23] גַזְלָן (הַנַּ"ל) הָאט זֵיי אַרוֹיסְגֶעשִׁיקְט רַאבֶּעוֶוען. וִוי דִי גַזְלָנִים זֶענֶען גֶעקוּמֶען אוֹיף דֶעם וֶועג תֵּיכֶּף וִוי זֵיי הָאבְּן אַ טְרֶעט גֶעטָאן אוֹיף דֶעם פּוּל, זֶענֶען זֵיי גֶעוָוארְן צַדִיקִים אוּן הָאבְּן אָנְגֶעהוֹיבְּן צוּ שְׁרַייעֶן אוֹיף זֵייעֶרֶע יָאר אוּן טֶעג. וָואס זֵיי הָאבְּן בִּיז אַהֶער גערַאבֶּעוֶועט אוּן הָאבְּן גֶעהַרְגֶעט כַּמָה נְפָשׁוֹת. נָאר עֶס אִיז דָאךְ אָבֶּער דָארְט גֶעוֶוען גֶעמִישְׁט מִיט דֶעם פּוּל פוּן מְשׁוּגָעִים זֶענֶען זֵיי גֶעוָוארְן מְשׁוּגֶענֶע צַדִיקִים. אוּן הָאבְּן זִיךְ אָנְגֶעהוֹיבְּן צוּ קְרִיגְן אֵיינֶער מִיט דֶעם אַנְדֶערְן. דֶער הָאט גֶעזָאגְט. אִיבֶּער דִיר[24], הָאבּן מִיר גֶעהַארְגֶעט. אוּן דֶער הָאט גֶעזָאגְט אִיבֶּער דִיר. הָאבְּן זֵיי זִיךְ אַזוֹי צוּ קְרִיגְט. בִּיז זֵיי הָאבְּן זִיךְ אֵיינְס דָאס אַנְדֶערֶע[25] גֶעהַארְגֶעט. הָאט דֶער עֶלְטְסְטֶער גַזְלָן גֶעשִׁיקְט נָאךְ אַמָאל אַנְדֶערֶע גַזְלָנִים. אִיז אוֹיךְ אַזוֹי גֶעוֶוען וִוי פְרִיעֶר. הָאבֶּן זֵיי זִיךְ אוֹיךְ געהַארְגֶעט אֵיינְס דָאס אַנְדֶערֶע. אוּן אַזוֹי אִיז עֶטְלֶעכֶע מָאל גֶעוֶוען. בִּיז זֵיי זֶענֶען אַלֶע אוֹיסְגֶעהַארְגֶעט גֶעוָוארְן. בִּיז עֶר הָאט פַארְשְׁטַאנֶען (דְהַיינוּ דֶער וָואס הָאט פְרִיעֶר קֵיין כֹּחַ נִישְט גֶעהַאט אוֹיף דִי פִיס וָואס עֶר אִיז אַרוֹיף אוֹיף אַ בּוֹים) אַז עֶס אִיז שׁוֹין גָאר נִישְט גֶעבְּלִיבֶּן פוּן דִי גַזְלָנִים. נָאר עֶר אַלֵיין (דְהַיינוּ דֶער עֶלְטְסְטֶער גַזְלָן וָואס עֶר הָאט זֵיי אַלֶע אָנְגֶערֶעדְט כַּנַּ"ל) מִיט נָאךְ אֵיינֶעם[26]. אִיז עֶר אַרָאפּ פוּן דֶעם בּוֹים אוּן הָאט אוֹיסְגֶעקֶערְט[27] דֶעם פּוּל פוּן דֶעם וֶועג. אוּן הָאט פַארְשְׁפְּרֵייט דֶעם פּוּל פוּן צַדִיקִים אַלֵיין. אוּן עֶר אִיז גֶעגַאנְגֶען אוּן הָאט זִיךְ וִוידֶער גֶעזֶעצְט אוֹיף דֶעם בּוֹים.

אוּן דֶער עֶלְטְסְטֶער גַזְלָן (וָואס עֶר הָאט עֶס אַלְץ גֶעשִׁיקְט זַיינֶע לַייט אוּן זֵיי הָאבְּן זִיךְ נִישְט אוּמגֶעקֶערְט) הָאט זִיךְ זֵייעֶר גֶעוואוּנְדֶערְט. וָואס עֶר שִׁיקְט אַלְץ דִי גַזְלָנִים. אוּן קֵיינֶער קֶערְט זִיךְ נִישְט אוּם. הָאט עֶר זִיךְ מְיַישֵׁב גֶעוֶוען אוּן אִיז אַלֵיין גֶעגַאנְגֶען מִיט דֶעם אֵיינֶעם וָואס עֶר אִיז נָאךְ גֶעבְּלִיבְּן בַּיי אִים. אוּן תֵּיכֶּף וִוי עֶר אִיז גֶעקוּמֶען אוֹיף דֶעם וֶועג. (וָואס דֶער הָאט דָארְט פַארְשְׁפְּרֵייט דֶעם פּוּל פוּן צַדִיקִים אַלֵיין) אִיז עֶר גֶעוָוארְן אַ צַדִיק. אוּן הָאט אָנְגֶעהוֹיבְּן צוּ שְׁרַייעֶן צוּם אַנְדֶערְן אוֹיף זַיינֶע יָאר אוּן טֶעג. וָואס עֶר הָאט גֶעהַארְגֶעט אַזוֹי פִיל נְפָשׁוֹת אוּן הָאט אַזוֹי פִיל גֶערַאבֶּעוֶועט. אוּן הָאט גֶערִיסְן קְבָרִים, אוּן הָאט תְּשׁוּבָה גֶעטָאן. אוּן הָאט זֵייעֶר גְרוֹיס חַרָטָה גֶעהַאט.
וִוי עֶר הָאט גֶעזֶען (הַיינוּ דֶער וָואס אִיז גֶעזֶעסן אוֹיף דֶעם בּוֹים) אַז עֶר הָאט חַרְטָה אוּן טוּט זֵייעֶר תְּשׁוּבָה, אִיז עֶר אַרָאפּ פוּן דֶעם בּוֹים. וִוי דֶער גַזְלָן הָאט דֶערְזֶען[28] אַ מֶענְטְשׁ. הָאט עֶר אָנְגֶעהוֹיבְּן צוּ שְׁרַייעֶן אוֹיף זִיךְ: וֵויי אִיז מִיר אַזוֹינְס[29] אוּן אַזוֹינְס הָאבּ אִיךְ גֶעטָאן. גֶעוַואלְד גִיבּ מִיר אוֹיס אַ תְּשׁוּבָה. הָאט עֶר אִים גֶעעֶנְפֶערְט: קֶער מִיר אוּם דָאס קֶעסְטְל. וָואס אִיר הָאט גֶערַאבֶּעוֶועט בַּיי מִיר. וָוארְן בַּיי זֵיי אִיז גֶעוֶוען פַארְשְׁרִיבְּן אוֹיף אִיטְלֶעכֶער גְזֵילָה, וֶוען סֶע אִיז גֶעגַזֶלְט גֶעוָוארְן, אוּן בַּיי וֶועמֶען מֶען הָאט דָאס גֶעגַזְלְט. הָאט עֶר אִים גֶעזָאגְט: אִיךְ קֶער דִיר אוּם תֵּיכֶּף. אִיךְ וֶועל דִיר שֶׁענְקֶען אֲפִילוּ אַלֶע אוֹצְרוֹת פוּן גְזֵילָה וָואס אִיךְ הָאבּ. אַבִּי[30] גִיבּ מִיר אוֹיס אַ תְּשׁוּבָה. הָאט עֶר אִים גֶעזָאגְט: דַיין תְּשׁוּבָה אִיז נָאר. אַז דוּ זָאלְסְט גֵיין אִין שְׁטָאט אַרַיין אוּן זָאלְסְט שְׁרַייעֶן. אוּן זָאלְסְט מִתְוַדָה זַיין אִיךְ בִּין דָאס וָואס אִיךְ הָאבּ דֶעמָאלְט אוֹיסְגֶערוּפְן (כַּנַּ"ל) אוּן הָאבּ גֶעמַאכְט כַּמָה גַזְלָנִים. אוּן הָאבּ גֶעהַארְגֶּעט אוּן גֶערַאבֶּעוֶועט כַּמָה נְפָשׁוֹת. אַ דָאס אִיז דַיין תְּשׁוּבָה. הָאט דֶער גַזְלָן אִים גֶעגֶעבְּן אַלֶע אוֹצְרוֹת. אוּן אִיז מִיט אִים גֶעגַאנְגֶען אִין שְׁטָאט אַרַיין, אוּן הָאט אַזוֹי גֶעטָאן. הָאט מֶען דָארְט אִין דֶער שְׁטָאט גֶעפַּסְקְנְט. בַּאֲשֶׁר עֶר הָאט אוֹיסְגֶעהַרְגֶעט אַזוֹי פִיל נְפָשׁוֹת. עַל כֵּן זָאל מֶען אִים הֶענְגֶען. לְמַעַן יֵדְעוּ. כְּלוֹמֶר כְּדֵי אַנְדֶערֶע זָאלְן זִיךְ אָפְּלֶערְנֶען.

די צוויי טויזענטער בערג מיט די שדים[רעדאַקטירן]

דֶער נָאךְ הָאט עֶר זִיךְ מְיַישֵׁב גֶעוֶוען (דְהַיינוּ דֶער וָואס הָאט פְרִיעֶר קֵיין כֹּחַ נִישְט גֶעהַאט אוֹיף דִי פִיס) עֶר וֶועט גֵיין צוּ דִי צְוֵויי טוֹיזֶענְט בֶּערְג (הַנַּ"ל) עֶר זָאל זֶען וָואס דָארְט טוּט זִיךְ. הָאט עֶר זִיךְ גֶעשְׁטֶעלְט פוּן וַוייטְן[31] פוּן דִי צְוֵויי טוֹיזֶענְט בֶּערְג. הָאט עֶר גֶעזֶען אַז סֶע דָארְטְן דָא כַּמָה וְכַּמָה אַלְפֵי אַלָפִים וְרִבֵּי רְבָבוֹת מִשְׁפָּחוֹת פוּן שֵׁדִים. וָוארְן זֵיי זֶענֶען פָּרִים וְרָבִים אוּן הָאבְּן קִינְדֶער אַזוֹי וִוי מֶענְטְשְׁן. אוּן זֵיי זֶענֶען זֵייעֶר פִיל. אוּן עֶר הָאט גֶעזֶען זֵייעֶר מַלְכוּת אִיז גֶעזֶעסְן אוֹיף אַ שְׁטוּל[32] וָואס קֵיין שׁוּם יְלוּד אִשָׁה (כְּלוֹמַר קֵיין שׁוּם מֶענְטְשׁ) זִיצְט נִישְט אוֹיף אַזוֹי אַ שְׁטוּל. אוּן הָאט גֶעזֶען וִוי זֵיי מַאכן לֵיצָנוּת. דֶער דֶערְצֵיילְט: אַז עֶר הָאט בַּיי דֶעם אַ קִינְד מַזִיק גֶעוֶוען. אוּן דֶער דֶערְצֵיילְט: וִוי עֶר הָאט דֶעם אַ הַאנְט מַזִיק גֶעוֶוען. אוּן דֶער דֶערְצֵיילְט: וִוי עֶר הָאט אַ פוּס מַזִיק גֶעוֶוען. אוּן אַזוֹי אַנְדֶערֶע לֵיצָנוּת.
דֶערְוַוייל הָאט עֶר דֶערְזֶען. וִוי אַ פָאטֶער אוּן אַ מוּטֶער גֵייעֶן אוּן וֵויינֶען הָאט מֶען זֵיי גֶעפְרֶעגְט: וָואס וֵויינְט אִיר? הָאבְּן זֵיי גֶעעֶנְפֶערְט: זֵיי הָאבְּן אַ זוּן, פְלֶעגְט זַיין שְׁטֵייגֶער צוּ זַיין, עֶר זָאל גֵיין אִין זַיין וֶועג. אוּן אִין דֶער צַייט פְלֶעגְט עֶר זִיךְ שׁוֹין אוּמְקֶערְן אוּן הַיינְט אִיז שׁוֹין אַ לַאנְגֶע צַייט אוּן עֶר אִיז נָאךְ נִישְט גֶעקוּמֶען. (אוּן דָאס אִיז אַלְץ גֶעוֶוען פוּן דִי שֵׁדִים דֶער פָאטֶער מִיט דֶער מוּטֶער מִיט דֶעם זוּן) הָאט מֶען זֵיי גֶעבְּרַאכְט צוּם מֶלֶךְ. הָאט דֶער מֶלֶךְ גֶעהֵייסְן אַז מֶען זָאל שִׁיקְן שְׁלוּחִים אִין גָאר דֶער וֶועלְט[33] אַז מֶען זָאל אִים גֶעפִינֶען. וִוי דֶער פָאטֶער מִיט דֶער מוּטֶער זֶענֶען קְרִיקְגֶעגַאנְגֶען[34] פוּן דֶעם מֶלֶךְ, הָאבְּן זֵיי בַּאגֶעגֶענְט אֵיינֶעם וָואס דֶער אִיז, אִין אֵיינֶעם גֶעגַאנְגֶען מִיט זֵייעֶר זוּן. הָאט עֶר זֵיי גֶעפְרֶעגְט. וָואס וֵויינְט אִיר? הָאבְּן זֵיי אִים דֶערְצֵיילְט. הָאט עֶר זֵיי גֶעעֶנְפֶערְט: אִיךְ וֶועל אַייךְ דֶערְצֵיילְן:
בַּאֲשֶׁר מִיר הָאבְּן גֶעהַאט אַ קֶענְפִּי[35] אוֹיף דֶעם יַם, וָואס דָארְט אִיז גֶעוֶוען אוּנְזֶער אָרְט. אִיז גֶעגַאנְגֶען דֶער מֶלֶךְ וָואס צוּ אִים הָאט גֶעקֶערְט[36] דִי קֶענְפִּי. אוּן הָאט גֶעוָואלְט דָארְט בּוֹיעֶן פַּאלַאצְן, אוּן הָאט דָארְט שׁוֹין גֶעלֵייגְט אַ יְסוֹד (דְהַיינוּ אַ גְרוּנְט), הָאט אַייעֶר זוּן גֶעזָאגְט צוּ מִיר: אַז מִיר זָאלְן אִים מַזִיק זַיין. זֶענֶען מִיר גֶעגַאנְגֶען אוּן מִיר הָאבְּן אַוֶועק גֶענוּמֶען דֶעם כֹּחַ פוּן דֶעם מֶלֶךְ. הָאט עֶר זִיךְ גֶעפָּארְט מִיט דָאקְטוֹירִים. אוּן זֵיי הָאבְּן אִים נִישְט גֶעקָאנְט הֶעלְפְן. הָאט עֶר זִיךְ אָנְגֶעהוֹיבְּן צוּ פָּארֶען מִיט מְכַשְׁפִים. אִיז דָארְט גֶעוֶוען אֵיין מְכַשֵׁף וָואס עֶר הָאט גֶעוואוּסְט זַיין מִשְׁפָּחָה, מַיין מִשְׁפָּחָה הָאט עֶר נִישְט גֶעוואוּסְט, אִיבֶּער דֶעם הָאט עֶר מִיר גָאר נִישְט גֶעקֶענְט טוּן. נָאר זַיין מִשְׁפָּחָה הָאט עֶר גֶעוואוּסְט. הָאט עֶר אִים גֶעכאפְּט אוּן עֶר אִיז אִים מְעַנָה זֵייעֶר (כְּלוֹמֶר עֶר פַּיינִיגְט אִים זֵייעֶר).
הָאט מֶען אִים גֶעבְּרַאכְט צוּם מֶלֶךְ (דְהַיינוּ דֶעם שֶׁד וָואס עֶר הָאט דָאס אַלְץ דֶערְצֵיילְט) הָאט עֶר דָאס פַאר דֶעם מֶלֶךְ אוֹיךְ דֶערְצֵיילְט. הָאט דֶער מֶלֶךְ גֶעזָאגְט: לָאז מֶען אוּמְקֶערְן דֶעם כֹּחַ צוּ דֶעם מֶלֶךְ. הָאט עֶר גֶעעֶנְפֶערְט: עֶס אִיז בַּיי אוּנְז גֶעוֶוען אֵיינֶער וָואס עֶר הָאט קֵיין כֹּחַ נִישְט גֶעהַאט. הָאבְּן מִיר אִים אַוֶועק גֶעגֶעבְּן דֶעם כֹּחַ. הָאט דֶער מֶלֶךְ גֶעזָאגְט: לָאז מֶען בַּיי אִים אָפְּנֶעמֶען דֶעם כֹּחַ, אוּן לָאז מֶען אוּמְקֶערְן צוּם מֶלֶךְ. הָאט מֶען אִים גֶעעֶנְפֶערְט: עֶר אִיז גֶעוָוארְן אַ וָואלְקְן (דְהַיינוּ דֶער שֶׁד וָואס זֵיי הָאבְּן אִים אַוֶועק גֶעגֶעבְּן דֶעם כֹּחַ פוּן דֶעם מֶלֶךְ אִיז דֶער שֶׁד גֶעוָוארְן אַ וָואלְקְן) הָאט דֶער מֶלֶךְ גֶעזָאגְט: אַז מֶען זָאל רוּפְן דֶעם וָואלְקְן אוּן מֶען זָאל אִים בְּרֶענְגֶען אַהֶער. הָאט מֶען גֶעשִׁיקְט אַ שְׁלִיחַ נָאךְ אִים.

ווי אזוי ווערט פון א שד א וואלקן[רעדאַקטירן]

הָאט עֶר זִיךְ מְיַישֵׁב גֶעוֶוען (דְהַיינוּ דֶער וָואס הָאט קֵיין כֹּחַ נִישְט גֶעהַאט אִין דִי פִיס פְרִיעֶר. וָואס עֶר הָאט דָאס אַלְץ גֶעזֶען) לָאם אִיךְ נָאךְ גֵיין. וֶועל אִיךְ זֶען וִוי אַזוֹי סֶע וֶוערְט פוּן דִי לַייט[37] אַ וָואלְקְן. אִיז עֶר נָאךְ גֶעגַאנְגֶען דֶעם שְׁלִיחַ. אוּן אִיז גֶעקוּמֶען צוּ דֶער שְׁטָאט וָואס דָארְט אִיז גֶעוֶוען דֶער וָואלְקן. הָאט עֶר גֶעפְרֶעגְט דִי שְׁטָאט לַייט. פַאר וָואס אִיז דָא אֵיין וָואלְקְן אִין שְׁטָאט. הָאבְּן זֵיי אִים גֶעעֶנְפֶערְט. דָא אִין שְׁטָאט אִיז אַדְרַבָּא. קֵיין מָאל קֵיין וָואלְקְן נִישְׁט דָא. נָאר פוּן אַ צַייט[38] הָאט אַזוֹי אַ וָואלְקְן בַּאדֶעקְט דִי שְׁטָאט. אוּן דֶער שְׁלִיחַ אִיז גֶעקוּמֶען אוּן הָאט גֶערוּפְן דֶעם וָואלְקְן. אִיז עֶר אַוֶועק גֶעגַאנְגֶען פוּן דָארְט. הָאט עֶר זִיךְ מְיַישֵׁב גֶעוֶוען (דְהַיינוּ דֶער וָואס הָאט קֵיין כֹּחַ נִישְט גֶעהַאט אִין דִי פִיס פְרִיעֶר) עֶר וֶועט זֵיי נָאךְ גֵיין עֶר זָאל הֶערְן וָואס זֵיי שְׁמוּעֶסְן. הָאט עֶר גֶעהֶערְט וִוי דֶער שְׁלִיחַ הָאט אִים גֶעפְרֶעגְט וִוי קוּמְט עֶס[39] וָואס דוּ בִּיסְט דָא גֶעוָוארְן אַ וָואלְקְן. הָאט עֶר אִים גֶעעֶנְפֶערְט. אִיךְ וֶועל דִיר דֶערְצֵיילְן אַ מַעֲשֶׂה.

אַמָאל אִיז גֶעוֶוען אַ חָכָם. אוּן דֶער קֵיסֶר פוּן דֶער מְדִינָה אִיז גֶעוֶוען אַ גְרוֹיסֶער אַפִּיקוֹרֶס, אוּן עֶר הָאט גֶעמַאכְט דִי גַאנְצֶע מְדִינָה פַאר אַפִּיקוֹרְסִים. אִיז גֶעגַאנְגֶען דֶער חָכָם אוּן הָאט גֶערוּפְן דִי גַאנְצֶע מִשְׁפָּחָה זַיינֶע. אוּן הָאט צוּ זֵיי גֶעזָאגְט. אִיר זֶעט דָאךְ. אַז דֶער קֵיסֶר אִיז אַ גְרוֹיסֶער אַפִּיקוֹרֶס, אוּן הָאט גֶעמַאכְט דִי גַאנְצֶע מְדִינָה פַאר אַפִּיקוֹרְסִים. אוּן אַ טֵייל פוּן אוּנְזֶער מִשְׁפָּחָה, הָאט עֶר שׁוֹין אוֹיךְ גֶעמַאכְט פַאר אַפִּיקוֹרְסִים. בְּכֵן לָאמִיר זִיךְ אַוֶועק לָאזְן אִין דֶער מִדְבָּר כְּדֵי מִיר זָאלְן בְּלַייבְּן בַּיי אוּנְזֶער אֶמוּנָה אִין גָאט בָּרוּךְ הוּא. זֶענֶען זֵיי מְרוּצָה גֶעוָוארְן דֶערוֹיף[40]. הָאט דֶער חָכָם גֶעזָאגְט אַ שֵׁם הָאט עֶס זֵיי גֶעבְּרַאכְט צוּ אַ מִדְבָּר. אִיז אִים נִישְׁט גֶעפֶעלְן דֶעם מִדְבָּר. הָאט עֶר וִוידֶער גֶעזָאגְט אַ שֵׁם הָאט עֶס זֵיי אַוֶועק גֶעטְרָאגְן צוּ אַן אַנְדֶער מִדְבָּר. אִיז אִים דֶער מִדְבָּר אוֹיךְ נִישְט גֶעפֶעלְן. הָאט עֶר נָאךְ גֶעזָאגְט אַ שֵׁם. הָאט עֶס זֵיי וִוידֶער גֶעבְּרַאכְט צוּ אַן אַנְדֶער מִדְבָּר. אִיז דֶער מִדְבָּר אִים יָא גֶעפֶעלְן. אוּן דֶער מִדְבָּר אִיז גֶעוֶוען נָאענְט צוּ דִי צְוֵויי טוֹיזֶענְט בֶּערְג (הַנַּ"ל) אִיז דֶער חָכָם גֶעגַאנְגֶען. אוּן הָאט גֶעמַאכְט אַן עִיגוּל (כְּלוֹמֶר אַרוּמְגֶעקְרַייזְט[41]) אַרוּם זֵיי אַז קֵיינֶער זָאל נִישְט קֶענֶען צוּ טְרֶעטְן צוּ זֵיי.
אוּן עֶס אִיז פַארְהַאנְדן אַ בּוֹים. וָואס אַז מֶען זָאל דֶעם בּוֹים אָנְטְרִינְקֶען וָואלְט פוּן אוּנְז (הַיינוּ פוּן דִי שֵׁדִים) גָאר נִישְט גֶעבְּלִיבְּן. אִיבֶּער דֶעם שְׁטֵייעֶן תָּמִיד פוּן אוּנְז וָואס זֵיי גְרָאבְּן טָאג אוּן נַאכְט אוּן לָאזְן נִישְט צוּ קֵיין וַואסֶער צוּ דֶעם בּוֹים. הָאט אִים גֶעפְרֶעגְט דֶער אַנְדֶערֶער: נָאךְ וָואס[42] בַּאדַארְף מֶען שְׁטֵיין טָאג אוּן נַאכְט אוּן גְרָאבְּן. אַ מֶער וִוי מֶען גְרָאבְּט אָפּ אֵיין מָאל אַז דָאס וַואסֶער זָאל נִישְט קֶענֶען צוּ קוּמֶען, אִיז שׁוֹין גֶענוּג. הָאט עֶר אִים גֶעעֶנְפֶערְט: בַּאֲשֶׁר עֶס אִיז בַּיי אוּנְז פַארְהַאנְדְן מְדַבְּרִים (כְּלוֹמֶר רֶעדֶערְס) אוּן דִי מְדַבְּרִים גֵייעֶן אוּן מַאכְן קְרִיג צְוִוישְׁן דֶעם מֶלֶךְ אוּן צְוִוישְׁן דֶעם מֶלֶךְ[43] אוּן דוּרְךְ דֶעם וֶוערְט מִלְחָמוֹת. אוּן דוּרְךְ דִי מִלְחָמוֹת וֶוערְט עֶרְד צִיטֶערְנִישׁ. פַאלְט אַיין[44] דִי עֶרְד וָואס אַרוּם דֶעם גְרָאבְּן[45], קָאן קוּמֶען וַואסֶער צוּם בּוֹים. אִיבֶּער דֶעם מוּז מֶען שְׁטֵיין תָּמִיד אוּן גְרָאבְּן. אוּן אַז עֶס וֶוערְט אַ מֶלֶךְ צְוִוישְׁן אוּנְז. מַאכְט מֶען פַאר אִים כָּל הַלֵיצָנוֹת. אוּן מֶען אִיז פְרֵיילֶעךְ. דֶער שְׁפֶּעט וִוי עֶר הָאט מַזִיק גֶעוֶוען אַ קִינְד, אוּן וִוי דִי יוֹלֶדֶת טְרוֹיעֶרְט דֶערוֹיף. אוּן דֶער וַוייזְט אַן אַנְדֶער לֵיצָנוֹת. אוּן אַזוֹי כַּמָה עֶרְלֵיי לֵיצָנוּת. אוּן אַז דֶער מֶלֶךְ קוּמְט אִין שִׂמְחָה אַרַיין גֵייט עֶר אוּן שְׁפַּאצִירְט זִיךְ מִיט דִי שָׂרֵי מְלוּכָה. אוּן פְּרוּוְוט זִיךְ אוֹיסְרַייסְן דֶעם בּוֹים. וָוארְן אַז דֶער בּוֹים זָאל גָאר נִישְט זַיין. וָואלְט אוּנְז זֵייעֶר גוּט גֶעוֶוען. אוּן דֶער מֶלֶךְ שְׁטַארְקְט זִיךְ דָאס הַארְץ זֵייעֶר כְּדֵי עֶר זָאל אוֹיסְרַייסְן דֶעם בּוֹים אִין גַאנְצְן. וִוי עֶר קוּמְט צוּם בּוֹים, טוּט דֶער בּוֹים אַ גְרוֹיסֶע גֶעשְׁרֵיי, אַזוֹי פַאלְט אוֹיף אִים אַ פַּחַד מוּז עֶר זִיךְ אוּם קֶערְן.

אַמָאל אִיז גֶעוָוארְן אַ נַייעֶר מֶלֶךְ בַּיי אוּנְז (דְהַיינוּ בַּיי שֵׁידִים. וָוארְן דָאס הָאט אַלְץ דֶערְצֵיילְט דֶער וָואלְקְן צוּ דֶעם שְׁלִיחַ כַּנַּ"ל) הָאט מֶען פַאר אִים גֶעמַאכְט גְרוֹיסֶע לֵיצָנוֹת. כַּנַּ"ל. אִיז עֶר אַרַיין גֶעקוּמֶען אִין גְרוֹיס שִׂמְחָה אוּן הָאט זִיךְ גֶעמַאכְט אַ שְׁטַארְק הַארְץ זֵייעֶר. אוּן הָאט גֶעוָואלְט אוֹיסרַייסְן דֶעם בּוֹים גָאר אִין גַאנְצְן, אוּן אִיז אַרוֹיס גֶעגַאנְגֶען זִיךְ שְׁפַּאצִירְן מִיט זַיינֶע שָׂרִים אוּן הָאט זִיךְ זֵייעֶר גֶעשְׁטַארְקְט דָאס הַארְץ. אוּן אִיז צוּ גֶעלָאפְן אוֹיסְרַייסְן דֶעם בּוֹים אִין גַאנְצְן. וִוי עֶר אִיז גֶעקוּמֶען צוּם בּוֹים. הָאט עֶר אוֹיף אִים אַ גְרוֹיסֶע גֶעשְׁרֵיי גֶעטָאן. אִיז אוֹיף אִים גֶעפַאלְן אַ פַּחַד. הָאט עֶר זִיךְ אוּם גֶעקֶערְט אוּן אִיז גֶעוֶוען אִין גְרוֹיס כַּעַס. אוּן אִיז קְרִיקְגֶעגַאנְגֶען. דֶערְוַוייל הָאט עֶר אַ קוּק גֶעטָאן הָאט עֶר דֶערְזֶען מֶענְטְשְׁן זִיצְן (דָאס אִיז גֶעוֶוען דֶער חָכָם הַנַּ"ל מִיט זַיינֶע מֶענְטְשְׁן) הָאט דֶער מֶלֶךְ גֶעשִׁיקְט פוּן זַיינֶע לַייט. אַז זֵיי זָאלְן עֶפֶּעס טוּן (דְהַיינוּ מַזִיק זַיין זֵיי אַזוֹי וִוי זֵייעֶר שְׁטֵייגֶער אִיז) וִוי דִי מִשְׁפָּחָה פוּן דֶעם חָכָם הָאבְּן זֵיי דֶערְזֶען אִיז אוֹיף זֵיי גֶעפַאלְן אַ גְרוֹיסֶער פַּחַד. הָאט זִיךְ דֶער זָקְן (דְהַיינוּ דֶער חָכָם הַנַּ"ל) אָנְגֶערוּפְן צוּ זֵיי שְׁרֶעקְט אַייךְ נִישְט.

דער זקן החכם האט נישט קיין מורא פון מלך השדים[רעדאַקטירן]

וִוי דִי שֵׁדִים זֶענֶען אַהִין גֶעקוּמֶען הָאבְּן זֵיי נִישְׁט גֶעקֶענְט צוּ טְרֶעטְן מַחְמַת דֶעם עִיגוּל וָואס אַרוּם זֵיי אִיז גֶעוֶוען. הָאט עֶר גֶעשִׁיקְט אַנְדֶערֶע שְׁלוּחִים. הָאבְּן זֵיי אוֹיךְ נִישְׁט גֶעקֶענְט צוּ טְרֶעטְן. אִיז דֶער מֶלֶךְ גֶעקוּמֶען אִין גְרוֹיס כַּעַס אַרַיין אוּן אִיז אַלֵיין גֶעגַאנְגֶען אוּן עֶר הָאט אוֹיךְ נִישְט גֶעקֶענְט צוּ טְרֶעטְן צוּ זֵיי. הָאט עֶר גֶעבֶּעטְן דֶעם זָקְן אַז עֵר זָאל אִים לָאזְן אַרַיינְגֵיין צוּ זֵיי. הָאט אִים דֶער זָקְן גֶעזָאגְט: וַוייל דוּ בֶּעטְסְט מִיךְ. וֶועל אִיךְ דִיךְ יָא אַרַיינְלָאזְן. לוּשְׁמִיר[46] עֶס אִיז קֵיין שְׁטֵייגֶער נִישְט אַז אַ מֶלֶךְ זָאל אַלֵין גֵיין, עַל כֵּן וֶועל אִיךְ דִיךְ אַרַיינְלָאזְן נָאךְ מִיט אֵיינֶעם. הָאט עֶר זֵיי גֶעעֶפֶענְט אַ טִירְל. זֶענֶען זֵיי אַרַיין גֶעגַאנְגֶען. אוּן הָאט וִוידֶער פַארְשְׁלָאסְן דֶעם עִיגוּל.
הָאט דֶער מֶלֶךְ גֶעזָאגְט צוּם זָקְן: וִוי קוּמְסְטוּ זִיךְ זֶעצְן אוֹיף מַיין אָרְט. הָאט עֶר אִים גֶעזָאגְט: פַאר וָואס אִיז דָאס דַיין אָרְט, עֶס אִיז מַיין אָרְט. זָאגְט דֶער מֶלֶךְ צוּם זָקְן: דוּ הָאסְט פַאר מִיר קֵיין מוֹרָא נִישְט. זָאגְט עֶר: נֵיין. זָאגְט עֶר וִוידֶער: דוּ הָאסְט קֵיין מוֹרָא נִישְט. אוּן הָאט זִיךְ אוֹיסגֶעצוֹיגְן אוּן אִיז גֶעוָוארְן זֵייעֶר גְרוֹיס בִּיז אִין הִימְל. אוּן הָאט אִים גֶעוָואלְט אַיינְשְׁלִינְגֶען. זָאגְט דֶער זָקְן: אִיךְ הָאבּ פָארְט קֵיין מוֹרָא גָאר נִישְט פַאר דִיר. נָאר אַז אִיךְ וִויל, וֶועסְטוּ פַאר מִיר יָא מוֹרָא הָאבְּן. אוּן אִיז גֶעגַאנְגֶען, אוּן הָאט אַ בִּיסְל מִתְפַּלֵל גֶעוֶוען. אִיז גֶעוָוארְן גְרוֹיסֶע וָואלְקנְס, אוּן סֶע גֶעוֶוען גְרוֹיסֶע דוּנֶערְס. אוּן דֶער דוּנֶער הַארְגֶעט זֵיי זֵייעֶר אוֹיס. זֶענֶען גֶעהַארְגֶעט גֶעוָוארְן אַלֶע זַיינֶע שָׂרֵי מְלוּכָה וָואס זֶענֶען מִיט אִים גֶעוֶוען אוּן סֶע מֶער נִישְט גֶעבְּלִיבְּן נָאר דֶער מֶלֶךְ מִיט דֶעם אֵיינֶעם וָואס עֶר אִיז מִיט אִים גֶעוֶוען דָארְט אִין דֶעם עִיגוּל. הָאט עֶר אִים גֶעבֶּעטְן (דְהַיינוּ דֶער מֶלֶךְ הָאט גֶעבֶּעטן דֶעם זָקְן) אַז דֶער דוּנֶער זָאל אוֹיפְהֶערְן. הָאט אוֹיפְגֶעהֶערְט.

דער מלך פון די שדים שענקט דעם זקן א ספר פון אלע משפחות פון שדים[רעדאַקטירן]

הָאט דֶער מֶלֶךְ זִיךְ אָנְגֶערוּפְן אוּן הָאט גֶעזָאגְט צוּם זָקְן: אַז דוּ בִּיסְט יָא אַזוֹי אַ מֶענְטְשׁ. וֶועל אִיךְ דִיר שֶׁענְקֶען. א סֵפֶר פוּן אַלֶע מִשְׁפָּחוֹת פוּן דִי שֵׁדִים. וָוארְן סֶע פַארהַאנְדְן בַּעֲלֵי שֵׁמוֹת. וָואס זֵיי וֵוייסְן מֶער נִישְט נָאר פוּן אֵיין מִשְׁפָּחָה, אוּן אֲפִילוּ דִי מִשְׁפָּחָה וֵוייסְן זֵיי אוֹיךְ נִישְט אִין גַאנְצְן. אִיךְ וֶועל דִיר גֶעבְּן אַ סֵפֶר וָואס דְרִינֶען[47] שְׁטֵייעֶן אַלֶע מִשְׁפָּחוֹת. וָוארְן בַּיי דֶעם מֶלֶךְ זֶענֶען זֵיי אַלֶע פַארְשְׁרִיבְּן. אוּן אֲפִילוּ וֶוער סֶע וֶוערְט גֶעבּוֹירְן, וֶועט אוֹיךְ פַארְשְׁרִיבְּן בַּיי דֶעם מֶלֶךְ. הָאט דֶער מֶלֶךְ גֶעשִׁיקְט דֶעם אֵיינֶעם וָואס עֶר אִיז מִיט אִים גֶעוֶוען. נָאךְ דֶעם סֵפֶר (נִמְצָא הָאט עֶר זֵייעֶר רֶעכְט גֶעטָאן וָואס עֶר הָאט אִים אַרַיינְגֶעלָאזְט נָאךְ מִיט אֵיינֶעם וָוארְן זִיסְט[48] וֶועמֶען וָואלְט עֶר גֶעשִׁיקְט) הָאט עֶר אִים גֶעבְּרַאכְט דָאס סֵפֶר. הָאט עֶר גֶעעֶפֶענְט דָאס סֵפֶר, הָאט עֶר גֶעזֶען עֶס שְׁטֵייט דְרִינֶען אֶלֶף אַלָפִים וְרִבֵּי רְבָבוֹת זֵייעֶרֶע מִשְׁפָּחוֹת. הָאט דֶער מֶלֶךְ צוּ גֶעזָאגְט דֶעם זָקְן. אַז זֵיי זָאלְן קֵיין מָאל נִישְט מַזִיק זַיין דִי גַאנְצֶע מִשְׁפָּחָה פוּן דֶעם זָקְן. אוּן הָאט גֶעהֵייסְן בְּרֶענְגֶען אַלֶע פָּארְטְרֶעטְן פוּן זַיין גַאנְצֶער מִשְׁפָּחָה. אוּן אֲפִילוּ אַז עֶס וֶועט בַּיי זֵיי גֶעבּוֹירְן וֶוערְן אַ קִינְד. זָאל מֶען תֵּיכֶּף בְּרֶענְגֶען זַיין פָּארְטְרֶעט כְּדֵי זֵיי זָאלְן נִישְט מַזִיק זַיין קֵיינֶעם פוּן דֶער מִשְׁפָּחָה פוּן דֶעם זָקְן.

דֶערְנָאךְ אַז סֶע גֶעקוּמֶען דִי צַייט פוּן דֶעם זָקְן אַז עֶר זָאל אַוֶועק גֵיין פוּן דֶער וֶועלְט. הָאט עֶר גֶערוּפן זַיינֶע קִינְדֶער. אוּן הָאט זֵיי צַוָואֶה גֶעלָאזְט. אוּן הָאט צוּ זֵיי אַזוֹי גֶעזָאגְט. אִיךְ לָאז אַייךְ אִיבֶּער דָאס סֵפֶר. אוּן אִיר זֶעט דאָךְ אַז אִיךְ הָאבּ כֹּחַ צוּ נִיצְן מִיט דֶעם סֵפֶר בִּקְדוּשָׁה. אוּן פוּן דֶעסְטְוֶועגְן פָארְט נִיץ אִיךְ דֶערְמִיט[49] נִישְט. נָאר אִיךְ הָאבּ אֶמוּנָה אִין הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ. זָאלְט אִיר אוֹיךְ דֶערְמִיט נִישְט נוּצן. אֲפִילוּ אַז עֶס וֶועט זִיךְ גֶעפוּנֶען אֵיינֶער פוּן אַייךְ, וָואס עֶר וֶועט קֶענֶען נוּצְן דֶערְמִיט בִּקְדוּשָׁה, זָאל עֶר פָארְט דֶערְמִיט נִישְט נוּצְן. נָאר עֶר זָאל הָאבְּן אֶמוּנָה אִין הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ. דֶערְנָאךְ אִיז דֶער חָכָם גֶעשְׁטָארְבְּן. אוּן דָאס סֵפֶר אִיז גֶעגַאנְגֶען בִּירוּשָׁה, אוּן עֶס אִיז אָנְגֶעקוּמֶען צוּ זַיין אֵיינִיקְל. אוּן עֶר הָאט גֶעהַאט כֹּחַ צוּ נוּצְן דֶערְמִיט בִּקְדוּשָׁה. נָאר עֶר הָאט גֶעהַאט אֶמוּנָה אִין הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ, אוּן עֶר הָאט דֶערְמִיט נִישְט גענוּצְט, אַזוֹי וִוי דֶער זָקְן הָאט צַוָואָה גֶעלָאזְט.
אוּן דִי מְדַבְּרִים (דְהַיינוּ דִי וָואס זֵיי רֶעדְן אָן) וָואס עֶס אִיז פַארהַאנְדְן צְוִוישְׁן דִי שֵׁדִים. הָאבְּן אָנְגֶערֶעדְט דָאס אֵיינִיקְל פוּן דֶעם זָקְן, בַּאֲשֶׁר דוּ הָאסְט טֶעכְטֶער גְרוֹיסֶע. אוּן דוּ פַארְמָאגְסְט נִישְט זֵיי מְפַרְנֵס צוּ זַיין אוּן זֵיי חַתוּנָה מַאכְן. עַל כֵּן פָּארֶע[50] דִיךְ מִיט דֶעם סֵפֶר. אוּן עֶר הָאט נִישְט גֶעווּאוּסְט אַ זֵיי רֶעדְן אִים דָאס אָן. אוּן עֶר הָאט גֶעמֵיינְט, אַז זַיין הַארְץ רֶעדְט אִים דָאס אָן. אִיז עֶר גֶעפָארְן צוּ זַיין זֵיידְן אוֹיף זַיין קֵבֶר, אוּן הָאט אִים גֶעפְרֶעגְט: בַּאֲשֶׁר דוּ הָאסְט גֶעלָאזְט צַוָואָה אַז מֶען זָאל נִישְט נוּצְן מִיט דֶעם סֵפֶר. נָאר מִיר זָאלְן אֶמוּנָה הָאבְּן אִין הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ. הַיינְט, רֶעדְט מִיךְ אָן דָאס הַארְץ. אִיךְ זָאל דֶערְמִיט נוּצְן. הָאט אִים גֶעעֶנְפֶערְט זַיין זֵיידֶע: (וָואס עֶר אִיז גֶעשְׁטָארְבְּן) כָאטְשֶׁע דוּ קָאנְסְט נוּצְן דֶערְמִיט בִּקְדוּשָׁה. אִיז בֶּעסֶער אַ דוּ זָאלְסְט הָאבְּן אֶמוּנָה אִין הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ אוּן זָאלְסְט דֶערְמִיט נִישְט נוּצְן אוּן הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ וֶועט דִיר הֶעלְפְן, הָאט עֶר אַזוֹי גֶעטָאן.

דער מלך פון שדים טוט א טובה מיט דעם אייניקל פון דעם זקן[רעדאַקטירן]

וַיְהִי הַיּוֹם. אִיז דֶער מֶלֶךְ פוּן דֶער מְדִינָה וָואס דָארְט אִיז גֶעזֶעסְן דָאס אֵיינִיקְל פוּן דֶעם זָקְן. אִיז דֶער מֶלֶךְ קְרַאנְק גֶעוָוארְן. הָאט עֶר זִיךְ גֶעפָּארְט מִיט דָאקְטוֹירִים. אוּן זֵיי הָאבְּן אִים נִישְט גֶעקֶענְט טָאן קֵיין רְפוּאָה. מַחְמַת גְרוֹיסֶע הִיצְן וָואס אִיז גֶעוֶוען דָארְט אִין דֶער מְדִינָה. דֶערִיבֶּער הָאבְּן נִישְט גֶעהָאלְפְן דִי רְפוּאוֹת. הָאט דֶער מֶלֶךְ פוּן דֶער מְדִינָה גוֹזֵר גֶעוֶוען אַז יִידְן זָאלְן פַאר אִים מִתְפַּלֵל זַיין. הָאט אוּנְזֶער מֶלֶךְ גֶעזָאגְט. (דְהַיינוּ דֶער מֶלֶךְ פוּן שֵׁדִים) בַּאֲשֶׁר דָאס אֵיינִיקְל הָאט זִיךְ כֹּחַ צוּ נוּצְן מִיט דֶעם סֵפֶר בִּקְדוּשָׁה. אוּן עֶר נוּצְט פָארְט נִישְט דֶער מִיט. דְרוּם[51] בַּאדַארְפְן מִיר אִים אַ טוֹבָה טָאן. אוּן הָאט גֶעהֵייסְן מִיר אַז אִיךְ זָאל דָארְט וֶוערְן אַ וָואלְקְן. כְּדֵי דֶער מֶלֶךְ (פוּן דֶער מְדִינָה) זָאל הָאבְּן אַ רְפוּאָה. פוּן דִי רְפוּאוֹת וָואס עֶר הָאט שׁוֹין גֶענוּמֶען אוּן פוּן דִי רְפוּאוֹת וָואס עֶר וֶועט נָאךְ נֶעמֶען. אוּן דָאס אֵיינִיקְל הָאט דֶערְפוּן גָאר נִישְט גֶעוואוּסְט. אוּן מַחְמַת דֶעם בִּין אִיךְ דָא גֶעוֶוען אַ וָואלְקְן. (דָאס הָאט אַלְץ דֶערְצֵיילְט דֶער וָואלְקְן צוּם שָׁלִיחַ).

אוּן דֶער וָואס הָאט פְרִיעֶר נִישְט גֶעהַאט קֵיין כֹּחַ אִין דִי פִיס. אִיז זֵיי נָאךְ גֶעגַאנְגֶען. אוּן הָאט דָאס אַלְץ גֶעהֶערְט. הָאט מֶען אִים גֶעבְּרַאכְט צוּם מֶלֶךְ (דְהַיינוּ דֶעם וָואס עֶר אִיז גֶעוָוארְן אַ וָואלְקְן הָאט מֶען אִים גֶעבְּרַאכְט צוּם מֶלֶךְ) הָאט דֶער מֶלֶךְ גֶעהֵייסְן. אַז מֶען זָאל בַּיי אִים אָפּ נֶעמֶען דֶעם כֹּחַ. אוּן מֶען זָאל אוּמְקֶערְן צוּ דֶעם מֶלֶךְ (וָואס זֵיי הָאבְּן בַּיי אִים דֶעם כֹּחַ אַוֶועקְגֶענוּמֶען וַוייל עֶר הָאט גֶעבּוֹיט אוֹיף זֵייעֶר אָרְט כַּנַּ"ל) הָאט מֶען אִים אוּמְגֶעקֶערְט דֶעם כֹּחַ. אִיז צוּרִיקְגֶעקוּמֶען דֶער זוּן פוּן דִי שֵׁדִים (וָואס דֶער פָאטֶער אוּן דִי מוּטֶער הָאבְּן גֶעוֵויינְט נָאךְ אִים כַּנַּ"ל) אוּן עֶר אִיז גֶעקוּמֶען זֵייעֶר אָפְּגֶעמוּטְשְׁט[52] אָן כֹּחַ, וָוארְן מֶען הָאט אִים דָארְט זֵייעֶר גֶעפַּיינִיגְט. הָאט עֶס אִים זֵייעֶר פַארְדְרָאסְן[53] אוֹיף דֶעם מְכַשֵׁף וָואס עֶר הָאט אִים דָארְט אַזוֹינֶע[54] יִסוּרִים אָן גֶעטָאן.
הָאט עֶר אָנְגֶעזָאגְט זַיינֶע קִינְדֶער, אוּן זַיין מִשְׁפָּחָה, אַז זֵיי זָאלְן תָּמִיד לָאקֶערְן אוֹיף דֶעם מְכַשֵׁף. אוּן צְוִוישְׁן דִי שֵׁדִים אִיז דָאךְ אָבֶּער דָא מְדַבְּרִים (דְהַיינוּ דִי רֶעדֶערְס) זֶענֶען זֵיי גֶעגַאנְגֶען, אוּן הָאבְּן אָפְּגֶעזָאגְט דֶעם מְכַשֵׁף, אַז זֵיי לָאקֶערְן אוֹיף אִים, כְּדֵי עֶר זָאל זִיךְ הִיטְן. הָאט דֶער מְכַשֵׁף גֶעטָאן תַּחְבּוּלוֹת. אוּן עֶר הָאט גֶערוּפְן נָאךְ מְכַשְׁפִים וָואס זֵיי וֵוייסְן נָאךְ מִשְׁפָּחוֹת כְּדֵי עֶר זָאל זִיךְ הִיטְן פוּן זֵיי. הָאט עֶס זֵייעֶר פַארְדְרָאסְן דֶעם זוּן מִיט זַיין מִשְׁפָּחָה אוֹיף דִי מְדַבְּרִים. נָאךְ וָואס זֵיי הָאבְּן אוֹיסְגֶעזָאגְט דֶעם סוֹד דֶעם מְכַשֵׁף.

גאר נישט געבליבן פון די שדים[רעדאַקטירן]

אַמָאל הָאט זִיךְ גֶעטְרָאפְן. אַז זֵיי זֶענֶען אִין אֵיינֶעם גֶעגַאנְגֶען אוֹיף דֶער וַוארְטֶע[55] בַּיי דֶעם מֶלֶךְ, פוּן דֶער מִשְׁפָּחָה פוּן דֶעם זוּן, אוּן פוּן דִי מְדַבְּרִים. זֶענֶען גֶעגַאנְגֶען דִי מִשְׁפָּחָה פוּן דֶעם זוּן אוּן הָאבְּן גֶעמַאכְט אַ בִּילְבּוּל אוֹיף דִי מְדַבְּרִים הָאט דֶער מֶלֶךְ אוֹיסגֶעהַרְגֶעט דִי מְדַבְּרִים. הָאט עֶס דִי אִיבְּרִיקֶע מְדַבְּרִים פַארְדְרָאסְן. זֶענֶען זֵי גֶעגַאנְגֶען אוּן הָאבְּן גֶעמַאכְט אַ מְרִידָה (דְהַיינוּ אַ גְרוֹיסֶע קְרִיג) צְוִוישְׁן אַלֶע מְלָכִים[56]. אִיז גֶעוָוארְן צְוִוישְׁן דִי שֵׁדִים הוּנְגֶער אוּן חַלָשׁוֹת אוּן חֶרֶב אוּן דֶבֶר. אוּן סֶע גֶעוָוארְן מִלְחָמוֹת צְוִוישְׁן אַלֶע מְלָכִים. אוּן דוּרְךְ דֶעם אִיז גֶעוָוארְן עֶרְד צִיטֶערְנִישׁ אִיז אַיינְגֶעפַאלְן דִי גַאנְצֶע עֶרְד. אִיז דֶער בּוֹים גֶעוָוארְן אָנְגֶעטְרוּנְקְען גָאר אִין גַאְנְצְן. אִיז פוּן זֵיי (דְהַיינוּ פוּן דִי שֵׁדִים) גָאר נִישְׁט גֶעבְּלִיבְּן. אוּן זֵיי זֶענֶען גֶעוָוארְן גָאר נִישְׁט. אָמֵן.

רמזי המעשה[רעדאַקטירן]

אַשְׁרֵי הָאִישׁ אַשֶׁר לֹא הָלַךְ וְכוּ' לֹא עָמַד וּבְמוֹשַׁב לֵצִים וְכוּ' וְהָיָה כְּעֵץ שָׁתוּל עַל פַּלְגֵי מָיִם וְכוּ' גָאר דִי מַעֲשֶׂה אִיז מְרוּמָז אִין דֶעם קַפִּיטְל. וֶוער עֶס הָאט אוֹיגְן לָאז זֶען אוּן וֶוער עֶס הָאט אַ הַארְץ לָאז פַארְשְׁטֵיין. וָואס אוֹיף דֶער וֶועלְט טוּט זִיךְ.

הערות שוליים[רעדאַקטירן]

  1. ביסלעכווייז = לאט לאט, בהדרגה.
  2. כאטשע = כאטש = כאטשבע = לפחות, לכל הפחות.
  3. פור = עגלה. פורמאן = עגלון.
  4. נאמן = אדם נאמן שיעזור לו במשא ומתן.
  5. איבערשפארן = התעקש, התנצח, התגבר. כוונתו כאן "התעקש". כיון שאם הכוונה התנצח צריך לומר "און ער האט מיט זיי איבערגעשפארט". ואם הכוונה להתגבר צריך לומר "און ער האט אויף זיי איבערגעשפארט". (איינשפארן זיך = התעקש).
  6. פארבלאנזעט = פארבלאדנזשעט.
  7. "זענען זיי אנגעפאלן גזלנים" = יותר נכון לומר: "זענען אויף זיי אנגעפאלן גזלנים".
  8. ניץ = נוץ.
  9. פון דאנעט = פון דאנען.
  10. "זענען זיי אנטלאפן געווארן" = יותר נכון לומר "זענען זיי אנטלאפן".
  11. פרוקלאדן = לפי הענין הכוונה היא להלואות.
  12. סוכארעס = צנימים, תופין.
  13. "דערלאנגען צום גראז". לכאורה צריך להוסיף "דערלאנגען די הענט צום גראז". דערלאנגען = להושיט, להקריב, להגיש.
  14. "נישט געקענט דערלאנגען". לכאורה צריך להוסיף "נישט געקענט דערלאנגען די הענט".
  15. דומיט = דימענט = בריליאנט.
  16. פירעקיק = פירפאכיק = מרובע, פי ארבע.
  17. אננעמען = האלטן = יאחוז.
  18. פּיצל = פּיצעלע = פעוט.
  19. פּול = פּולווער = אבק, אבק שריפה.
  20. "אַ דאס". כוונתו "אויף דעם זארגסטו".
  21. צעטיילן זיך = התחלק, התפרד, התפלג. להבדיל מ-"צוטיילן" שפירושו = להקציב, להקצות, להפריש.
  22. טרעט = טראָט = טריט = שריט = פסיעה. טרעטן = טריט = פסיעות. יעדער טריט און שריט = כל פסיעה ופסיעה.
  23. עלטסטער = הגדול ביותר, הזקן ביותר. כוונתו למנהיג.
  24. איבער דיר = וועגן דיר.
  25. "איינס דאס אנדערע" = צ"ע שנוי הלשון שכתב קודם "איינער מיט דעם אנדערן". וצריך לכתוב גם כאן "איינער דעם אנדערן".
  26. כיון שהמנהיג לא נשאר לבד, ומשאיר אתו תמיד משהו.
  27. אויסקערן = קערן = טאטא.
  28. דערזען = לראות פתאום. זען = לראות.
  29. אזוינס = אזוי.
  30. אבי = ולו רק, בלבד ש.
  31. פון ווייטן = פון דער ווייטנס.
  32. שטול = בענקל.
  33. אין גאר דער וועלט = אין דער גאנצער וועלט.
  34. קריקגעגאנגען = צוריקגעגאנגען.
  35. קענפי = קעמפּע = אינדזעלע = אינזעלע = איון (אי קטן).
  36. געקערט = געהערט = השתייך.
  37. פון די לייט = פון די מענטשן. כוונתו לשד שנעשה ענן.
  38. נאר פון א צייט = נאר פון א קורצע צייט = נאר נישט פון לאנג.
  39. ווי קומט עס = בתרגום מלולי: איך זה בא = ווי אזוי עס איז געשן = ווי אזוי עס האט פאסירט = איך זה קרה.
  40. דערויף = דעראויף = אויף דעם = על זה.
  41. ארומקרייזן = ארומרינגלען = הקף, כתר.
  42. נאך וואס = לשם מה.
  43. לשדים היו כמה מלכים, כמו שיש לבני אדם כמה מלכים. ובמעשה כאן מדובר משני מלכים.
  44. איינפאלן = התמוטט.
  45. ארום דעם גראבן = מסביב לחפירה. למעשה "גראבן" זה "פועל" לחפור. אבל אפשר להשתמש בפועל בתור שם עצם. גרוב = בור, חפירה.
  46. לושמיר = אמנם, אבל.
  47. דרינען = דערינען = דעראינען = אין דעם = בתוך.
  48. זיסט = אחרת, אם לא.
  49. דערמיט = מיט דעם.
  50. פארען זיך = התעסק.
  51. דרום = לפיכך, לכן, כל כן.
  52. אפמוטשען = לענות.
  53. פארדראסן = צִעֵר, הִכְעִיס.
  54. אזוינע = אזעלכע.
  55. ווארטע = וואך = משמר.
  56. די שדים האבן אויך א סאך מלכים, ווי מענטשן.